vrijdag, september 24, 2004

Anekdotes over het Blok: Bezetting van de IJzertoren in 1987


De affiche van de IJzerbedevaart van 1987

In 1987 was het Vlaams Blok nog een mini-partijtje. De partij stond -in tegenstelling tot na de verkiezingen van 24 november 1991- zo goed als nooit in de belangstelling. Op bepaalde momenten kwam daar echter verandering in.

De IJzerbedevaart van 1987 zou niet zomaar vergeten worden. Het IJzerbedevaartcomité besliste dat jaar om ‘Die Stem van Suid-Afrika’ (het volkslied van het racistische apartheidsregime) te verplaatsen van het einde naar het midden van het programma. Door verzameld extreem-rechts werd dat gezien als veroordeling van de verwerpelijke apartheid. Daarom werd besloten om de IJzertoren tijdens het Paasweekend van 1987 te bezetten. De gehele Vlaams Blok-top was met Karel Dillen en Gerolf Annemans aanwezig, tezamen met Were Di en Voorpost.

Door gans de Vlaamse beweging werd de actie veroordeeld. Het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond (KVHV) van Leuven vond het een 'ontering van de IJzertoren door een aantal rechtse extremisten'. Ook Manu Ruys (toenmalig hoofdredacteur van De Standaard) sprak over de actie in ongemeen scherpe bewoordingen:
'En wat de stamverwantschap betreft: de groep van de blanke Afrikaners bestaan uit mensen die vooral (maar niet uitsluitend) afkomstig zijn uit Nederland, Vlaanderen, Frankrijk en Duitsland. De verwantschap moet worden gerelativeerd. De taal van de Afrikaners is wél verwant met het Nederlands. Er kan dus sprake zijn van kulturele verwantschap, niet van etnische of politieke. Het bestaan van een kulturele band is echter geen reden om het beleid goed te praten van de regeringspartij in Pretoria.

Om dat laatste is het de militanten van het Vlaams Blok echter juist wél te doen. Het Blok streeft naar raszuivere maatschappijen. Het ziet in de apartheid de konkrete realizatie van zijn ideaal. Dat is de werkelijke zin van de stunt rondom de IJzertoren. Het Blok wil het Vlaamse volk vrijwaren tegen de beïnvloeding door andere kulturen, tegen vermenging met andere etnische groepen. Het is begrijpelijk dat een partij die in de leer van de apartheid een verwante filozofie ontwaart, het apartheidsregime met alle middelen wenst te steunen, ook door het lied van de blanke Afrikaners voor te stellen als een van onze nationale liederen. Het is grievend dat het Blok de IJzertoren daarmee kompromitteert.' (De Standaard, 22 april 1987)

Het Vlaams Blok vormde toen nog een kleine extremistische minderheid in de Vlaamse beweging. Paul Daels -toenmalig voorzitter van het IJzerbedevaartcomité- noemde de bezetters dan ook 'marginalen'. Karel Dillen voelde zich duidelijk aangesproken. Nog datzelfde jaar publiceerde hij het boekje 'Wij, marginalen' als antwoord, waarin hij meer vertelde over zijn Hitlergroet.

Pikant detail: in 1987 waren er nog -afhankelijk van de bron- tussen de 30.000 en de 65.000 mensen op de bedevaart. Met de opkomst van het Blok en het verlies van eenheid in de Vlaamse beweging (zie hierboven) daalde het aantal tot een drieduizend voor de IJzerbedevaart en ongeveer evenveel op de IJzerwake dit jaar.